TİHEK, TikTak Araç Kiralama’ya işitme engelli vatandaşa yönelik ayrımcılık nedeniyle 200 bin lira ceza kesti. Kararda, engelli bireylerin hizmetten otomatik olarak men edilmesinin orantısız olduğu belirtildi.
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), işitme engelli bir vatandaşın üyelik yenileme talebini, sürücü belgesindeki kısıt kodu nedeniyle reddeden TikTak Yeni Nesil Çözümleri ve Araç Kiralama Anonim Şirketi’ne 200 bin lira idari para cezası verdi. Kararda, engellilik temelinde ayrımcılık yapıldığı belirtildi.
Yüzde 42 işitme engelli vatandaş, daha önce üyesi olduğu araç kiralama şirketinin TikTak tarafından devralınmasının ardından üyelik bilgilerinin aktarılması ve üyeliğinin yenilenmesi talebinde bulundu. Şirket, işitme engeli nedeniyle sürücü belgesinde yer alan ’02’ kişiselleştirilmiş kısıt kodu gerekçesiyle talebi reddetti.
Vatandaş, engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiği gerekçesiyle TİHEK’e başvurdu. Şirket ise savunmasında, arac kiralama hizmetinin self-servis bir modelle yürütüldüğünü ve sürücü belgesindeki kodun gerektirdiği sağlık koşullarının anlık denetlenmesinin mümkün olmadığını belirtti. Filosundaki araçların sürekli özel donanımla bulundurulmasının mümkün olmadığını savunan şirket, uygulamanın kullanıcı ve üçüncü kişilerin can güvenliğini korumaya yönelik meşru bir amaca dayandığını öne sürdü.
TİHEK, şirketin savunmasını yeterli bulmadı. Kurul, başvurucunun engeli gerekçe gösterilerek bireysel değerlendirme yapılmadan hizmetten yararlandırılmamasının orantılı ve ölçülü olmadığına hükmetti. Bu durumun, engellilik temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiği sonucuna varıldı.
Kararda, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu’nun eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağına ilişkin maddeleri hatırlatıldı. İşitme engelinin hizmetten yararlanma konusunda otomatik ve kategorik ret nedeni olarak kabul edilmesinin ölçülülük ilkesiyle bağdaşmadığı vurgulandı. Şirket hakkında benzer şikayetlerin internet ortamında da görüldüğü belirtildi.
İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü’nün TİHEK’e sunduğu görüşte ise, sürücü belgesinde ’02. İşitme desteği/iletişim desteği kodu’ bulunan sürücülerin, işitme desteği alması şartıyla uygun bulunan sınıftaki araçları kullanmalarında herhangi bir sakınca bulunmadığı ifade edildi.
TİHEK, somut olayda başvurucunun engeli gerekçe gösterilerek bireysel değerlendirme yapılmaksızın hizmetten faydalandırılmamasının orantılı ve ölçülü olmadığını, muhatap tarafından yapılan farklı muamelenin meşru bir amaç taşısa bile uygulamada makul bir denge gözetilmediğini ve başvurucunun dezavantajlı konuma düşürüldüğünü belirterek ayrımcılık yasağının ihlal edildiği kanaatine vardı.
Reklam & İşbirliği: [email protected]