Türkiye’nin İİT ülkeleriyle ihracatını 2028’e kadar %30’a çıkarma hedefi doğrultusunda yeni strateji. Odak ülkeler ve verilerle desteklenen büyüme planı.
Türkiye, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üyesi ülkelerle ticari ilişkilerini güçlendirme stratejisiyle 2028 yılına kadar bu ülkelere yönelik ihracat payını yüzde 30’a çıkarmayı hedefliyor. Ticaret Bakanlığı’nın 2024’te uygulamaya koyduğu İİT Üyeleri ile İhracatı Geliştirme Stratejisi, küresel ekonomide önemli bir yere sahip İslam ülkelerine yönelik ihracatçı faaliyetlerini destekliyor.
Bu strateji, 2026-2028 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’ın da bir parçası. Mevcut durumda İslam ülkelerinin toplam ihracattaki payı yüzde 27 seviyesinde bulunuyor. Hedef, bu oranın 2028’e kadar yüzde 30’a ulaşması.
Stratejinin ilk aşamasında Azerbaycan, Bahreyn, Bangladeş, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Cezayir, Endonezya, Fas, Fildişi Sahili, Katar, Kuveyt, Libya, Malezya, Mısır, Nijerya, Özbekistan, Pakistan, Senegal, Suudi Arabistan, Tunus, Ürdün ve Umman olmak üzere 21 ülke öncelikli olarak belirlendi. Bu ülkelere yönelik ticaret heyetleri, fuar organizasyonları ve tanıtım faaliyetleri yoğunlaştırılacak. Bu bölgelere yönelik yurt dışı marka tescili, tanıtım, TURQUALITY® ve sektörel ticaret heyeti faaliyetleri için yüzde 20 ek devlet desteği sağlanacak.
İhracat potansiyeli, ortaklık büyüklüğü, büyüme ivmesi ve mevcut ticari bağların derinliği gibi faktörler göz önünde bulundurularak oluşturulan strateji, ihracatçıların Körfez’den Kuzey Afrika’ya, Güneydoğu Asya’dan Orta Asya’ya kadar geniş bir coğrafyada yeni işbirliklerine ulaşmasını kolaylaştıracak. Bu durum, firmaların küresel tedarik zincirlerindeki konumunu da güçlendirecek.
Bölgesel belirsizliklere rağmen Türkiye’nin İİT ülkeleriyle dış ticaret hacmi sürekli artış gösteriyor. 2013 yılında 87,6 milyar dolar olan dış ticaret hacmi, 2025 itibarıyla yaklaşık 1,4 kat artarak 119,1 milyar dolara ulaştı. Geçen yıl Türkiye’nin İİT ülkeleriyle en fazla ticaret yaptığı ülkeler sırasıyla BAE (yaklaşık 19 milyar dolar), Irak (14,3 milyar dolar), Mısır ve Kazakistan (ikisi de 7,9 milyar dolar) oldu.
Bu yılın ocak-temmuz döneminde de ticaret hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,2 artarak 69,2 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde İİT ülkelerine ihracat, bir önceki yıla göre 345,7 milyon dolar artışla 41,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu yılın ilk yedi ayında ihracatın değer bazında en çok arttığı İİT ülkeleri Mısır (522,2 milyon dolar artışla 2,8 milyar dolar), Libya (438,5 milyon dolar artışla 2,2 milyar dolar), Suriye (296,8 milyon dolar artışla 2,1 milyar dolar) ve Ürdün (227,5 milyon dolar artışla 1,3 milyar dolar) olarak kayıtlara geçti.
Söz konusu dönemde Türkiye’nin İİT ülkelerine en fazla ihraç ettiği ürün grupları arasında makineler, değerli taşlar ve metaller ile elektrikli makine ve cihazlar yer aldı. Bu ülkelerden yapılan ithalatta ise mineral yakıtlar, değerli taşlar ve metaller ile bakır ürünleri öne çıktı.
Türkiye, mevcut serbest ve tercihli ticaret anlaşmalarıyla İİT ülkeleriyle iş birliği imkanlarını artırıyor. Arnavutluk, BAE, Fas, Filistin, Katar, Malezya, Mısır ve Tunus ile serbest ticaret anlaşmaları bulunurken, Azerbaycan, İran, Özbekistan ve Pakistan ile tercihli ticaret anlaşmaları yürürlükte. Lübnan ve Sudan ile imzalanan serbest ticaret anlaşmalarının da onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Körfez İşbirliği Konseyi ile Serbest Ticaret Anlaşması akdedilmesi ve Pakistan ile mevcut Tercihli Ticaret Anlaşması’nın kapsamının genişletilmesine yönelik müzakereler devam ediyor. Ticaret Bakanlığı, Orta Koridor, Kalkınma Yolu ve Hicaz Demiryolu gibi bölgesel entegrasyon projeleriyle ortaya çıkacak fırsatları etkin şekilde değerlendiriyor. Bakanlık, ihracatçıların karşılıklı iş birliği imkanlarından azami ölçüde yararlanması için çalışmalarını kararlılıkla sürdürüyor.
