BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Orta Doğu’daki çatışmaların ve hızlanan iklim krizinin küresel tehdit oluşturduğunu belirterek acil eylem çağrısı yaptı.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Genel Merkezi’nde düzenlediği basın toplantısında Orta Doğu’daki çatışmaların küresel istikrarsızlığa dönüştüğünü ve iklim krizinin hızla ilerlediğini vurguladı. Guterres, uluslararası topluma diplomasi ve acil önlemler alma çağrısı yaparak, “Bölge ve dünya artık daha fazla savaşı kaldıramaz” dedi.
Guterres, Körfez’deki askeri gerilimin altı ayda bölgesel bir sorundan küresel bir istikrarsızlık kaynağına dönüştüğünü belirtti. Bu durumun Hürmüz Boğazı’ndaki ticareti durma noktasına getirdiğini, enerji piyasalarını sarstığını ve gıda ile gübre fiyatlarını yükselttiğini açıkladı. Milyonlarca insanın yoksulluk riskiyle karşı karşıya kaldığını dile getirdi.
BM Genel Sekreteri, Dünya Gıda Programı’nın (WFP) yaklaşık 45 milyon kişinin ciddi gıda güvensizliği riski altında olduğuna dair uyarısını hatırlattı. Guterres, son dönemdeki tek olumlu gelişmenin ABD Başkanı Donald Trump’ın Hamas’ın silahsızlanması ve İsrail’in Gazze’den çekilmesini içeren anlaşmayı duyurması olduğunu ifade etti.
Guterres, Hürmüz ve Babülmendep Boğazları’nda uluslararası seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanması ve diplomasinin ön plana çıkması gerektiğini vurguladı. Tüm cephelerdeki çatışmaların sona ermesi gerektiğini, bölgenin ve dünyanın yeni savaşlara tahammülü olmadığını belirtti.
Basın toplantısının ikinci bölümünde iklim değişikliğine dikkat çeken Guterres, El Nino hava olayının beklenenden daha güçlü etkiler gösterdiğini söyledi. Son dönemde yaşanan aşırı sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve rekor deniz suyu sıcaklıklarının yalnızca başlangıç olduğunu belirtti.
Dünya Meteoroloji Örgütü’nün tahminlerine göre Ağustos-Ekim döneminde dünyanın büyük bölümünde sıcaklıklar normalin üzerinde seyredecek. Guterres, iklim krizinin hızını artırdığını ve aşırı sıcaklıkların can kaybına yol açtığını ifade etti. Aşırı sıcağa bağlı ölümlerin dünya çapında eksik sayıldığını, birçok vakanın bu şekilde kaydedilmediğini vurguladı.
Aşırı sıcaklıkların yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve insani bir kriz olduğunu, milyonlarca insanın sağlık, gıda ve geçim kaynaklarını tehdit ettiğini ekledi.
BM Genel Sekreteri, aşırı sıcaklarla mücadele için dört temel öncelik belirlediklerini açıkladı. Bunlar arasında erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, çalışanların sıcak hava şartlarında korunması, şehirlerin ve binaların aşırı sıcaklara dayanıklı hale getirilmesi ve en önemlisi fosil yakıt kullanımının azaltılması yer aldı. Hükümetlerin yeni fosil yakıt projelerini sürdürmesini eleştiren Guterres, “Bugün onaylanan her yeni fosil yakıt projesi yarının sıcak hava dalgalarını daha tehlikeli hale getiriyor” dedi.
Guterres, iklim krizinin yeterince ciddiye alınmamasının nedenleri arasında güvenlik krizlerinin gündemi meşgul etmesi ve fosil yakıt endüstrisi ile bazı ülkelerin iklim krizinin boyutlarını küçümseyen kampanyalarını gösterdi. BM’nin bu konuda daha açık konuşacağını ve iklim krizinin insanlık için varoluşsal bir tehdit olduğunu hükümetlere anlatacağını belirtti.
Gazze’de açıklanan anlaşmaya ilişkin soruyu yanıtlayan Guterres, tarafların üzerinde uzlaşılan yol haritasını şüphe veya gecikme olmaksızın uygulaması gerektiğini söyledi. Ayrıca Kıbrıs temaslarının ardından yeni bir “5+1” formatındaki toplantı için hazırlıklara başlanacağını duyurdu. İran destekli milislerin faaliyetleri konusunda ise Irak hükümetinin ülkenin hiçbir aktör tarafından vekalet savaşlarının aracı olarak kullanılmaması yönündeki kararlılığını desteklediklerini ifade etti. Dünya Gıda Programı’nın finansmanı hakkında gelen soruya ise mevcut yardımın ihtiyaçların gerisinde kaldığını belirterek daha fazla destek çağrısı yaptı.
