Enerji Bakanı Bayraktar, Türkiye’nin 2040 enerji vizyonunu açıkladı. Vizyon, yenilenebilir enerji, nükleer ve elektrifikasyona odaklanırken, 300 milyar dolarlık yatırım öngörüyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-ABD İş Konseyi (TAİK) tarafından düzenlenen 19. Türkiye Yatırım Konferansı’nda yaptığı konuşmada, Türkiye’nin 2040 yılı enerji stratejisini ve bu kapsamda planlanan devasa yatırım hamlesini duyurdu. Bakan Bayraktar, Türkiye’nin enerji alanındaki geleceğini şekillendirecek bu vizyonun yaklaşık 300 milyar dolarlık bir yatırım gerektireceğini belirtti.
Bakan Bayraktar, küresel ve bölgesel enerji güvenliği koşullarının zorlaştığına dikkati çekerek, Kovid-19 salgını, Rusya-Ukrayna Savaşı ve tedarik zinciri sorunları gibi faktörlerin enerji fiyatları ve arz güvenliği endişelerini artırdığını ifade etti. Türkiye’nin enerji stratejisinin üç temel üzerine kurulu olduğunu vurgulayan Bayraktar, bunları talep, bağımlılık ve karbonsuzlaşma olarak sıraladı. Enerji talebindeki artışın nüfus, şehirleşme, ekonomik büyüme, sanayileşme, veri merkezleri ve elektrikli mobilite gibi faktörlerden kaynaklandığını belirten Bayraktar, enerji ithalatına bağımlılığın azaltılmasının temel hedeflerden biri olduğunu söyledi. Türkiye, 2053’te karbon nötr ekonomi hedefi doğrultusunda enerji dönüşümünü sürdürüyor.
Türkiye’nin 2040 yılı enerji gündemini “Türkiye için Yeni Enerji Mimarisi” veya “Vizyon 2040” adıyla hazırladıklarını açıklayan Bakan Bayraktar, bu programın ekim sonu veya kasım başında açıklanacağını bildirdi. Vizyonun temelinde elektrifikasyonun yer aldığını belirten Bayraktar, “Yani Türkiye’yi elektriklendireceğiz.” dedi. Bu kapsamda yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, nükleer enerji, petrol ve doğal gaz ile madenler olmak üzere beş temel politika alanı belirlendi.
Türkiye’nin güneş ve rüzgar enerjisi potansiyelinin yüksek olduğunu belirten Bayraktar, yerli ve yabancı yatırımcıların bu pazara ilgisinin arttığını kaydetti. Enerji verimliliği alanında 2024-2030 Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı ile yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırım hedefleniyor. Nükleer enerjinin karbonsuzlaşma hedefleri açısından önemine değinen Bayraktar, büyük ölçekli santrallerin yanı sıra küçük modüler reaktörler (SMR) alanında da yatırım ve işbirliği fırsatlarının değerlendirildiğini söyledi. Petrol ve doğal gaz alanında arama, üretim ve altyapı yatırımlarının süreceğini belirten Bayraktar, madenlerin de enerji dönüşümünün temel unsurlarından olduğunu vurguladı.
Bakan Bayraktar, 2040 vizyonunda dijitalleşme, altyapı ve bölgesel bağlantıların da önemli yatay politika alanları olduğunu belirtti. Elektrik iletim ve dağıtım şebekeleri için 2035’e kadar sırasıyla en az 30 milyar dolar ve 50 milyar dolarlık yatırım öngörülüyor. Doğal gaz depolama, boru hatları ve kompresör istasyonları gibi altyapıların geliştirilmesi de planlanıyor. Türkiye’nin komşu ülkelerle doğal gaz, elektrik ve petrol alanlarında daha fazla bağlantı kurması, enerji güvenliği ve çeşitlendirme açısından kritik önem taşıyor. Enerji ve maden sektörlerinde 2040’a kadar yapılması planlanan toplam yatırımın 300 milyar doları aşabileceği öngörülüyor.
Kamu şirketlerinin yeniden yapılandırılmasına yönelik çalışmaların da sürdüğünü belirten Bayraktar, Türkiye Petrolleri, Eti Maden, BOTAŞ, EÜAŞ ve TEİAŞ’ın daha güçlü ulusal şampiyonlar haline getirilmesini hedeflediklerini açıkladı. Türkiye Petrolleri’nin 2040’ta Türkiye’nin petrol ve doğal gaz talebini tamamen karşılayabilecek üretim kapasitesine ulaşması hedefleniyor. EÜAŞ’ın da yenilenebilir enerji kapasitesini daha etkin kullanarak Avrupa’nın önde gelen şirketlerinden biri olması amaçlanıyor.
2040’a kadar Türkiye’de yaklaşık 13 milyon elektrikli ve 3-4 milyon hibrit aracın trafiğe çıkmasının beklendiğini belirten Bayraktar, bu durumun petrol ürünleri talebini azaltacağını ancak elektrik ihtiyacını artıracağını vurguladı. Artan elektrik talebini karşılamak için doğal gaz çevrim santralleri, yenilenebilir enerji, nükleer enerji ve SMR’lere ihtiyaç duyulduğunu söyledi. SMR’lere ilişkin yasal düzenlemenin gelecek aylarda TBMM’ye sunulması planlanıyor ve 2027’de bu teknolojilerin hayata geçirilmesi hedefleniyor. Türkiye ile ABD arasındaki enerji ve maden işbirliğinin nükleer enerji, LNG ve doğal gaz, kritik mineraller ve enerji altyapısı alanlarında yoğunlaşabileceği belirtildi.
TAİK Başkanı Murat Özyeğin, Türkiye’nin enerji dönüşümünün küresel enerji güvenliği açısından da önem taşıdığını ifade etti. Jeopolitik krizlerin enerji krizlerine, enerji krizlerinin de ekonomik krizlere dönüşebileceğini gösteren gelişmelere işaret eden Özyeğin, enerji güvenliğinin güçlü iletim altyapısı, yüksek depolama kapasitesi, akıllı şebekeler, enerji verimliliği ve komşu ülkelerle bağlantılarla sağlanabileceğini vurguladı.
