Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yeşil dönüşümün ekonomi programının merkezinde yer aldığını belirterek, COP31’de finansman ve proje işbirliği çağrısı yaptı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye’nin ev sahipliği yaptığı Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında düzenlenen İhracat Kredi Kuruluşu Finansman Zirvesi’nde önemli açıklamalarda bulunuyor. Zirvede, Türk Eximbank ve İngiltere’nin ihracat finansman kurumu UK Export Finance (UKEF) işbirliğiyle gerçekleştirildi. İngiltere İklim Bakanı Katie White da zirvede konuşmacılar arasında yer alıyor.
Bakan Şimşek, Türkiye’nin COP31’deki mesajlarının net olduğunu belirterek, küresel olarak uygulamaya geçen, finansman sağlanan ve somut istihdam ile büyüme yaratan projelere duyulan ihtiyacı vurguluyor. Küresel ekonominin jeopolitik gerginlikler ve ticaretteki parçalanma gibi zorluklarla yüzleştiği bu dönemde, Şimşek işbirliğiyle fırsatlar yaratmanın önemine dikkat çekiyor.
Şimşek, karbonsuzlaşma, tedarik zincirlerinin yeniden yapılanması ve dayanıklı altyapı ihtiyacının COP gündeminin ve küresel ekonominin öncelikleri arasında bulunduğunu ifade ediyor. Bu dönüşümün sermayenin akışını ve ticaretin fiyatlandırmasını değiştirdiğini, karbonun önemli bir maliyet unsuru haline geldiğini belirtiyor. Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın yürürlükte olması ve Türkiye ekonomisinin Avrupa değer zincirleriyle yakın bağlantısı, bu konunun aciliyetini artırıyor. İhracatın yaklaşık %55’inin Avrupa’ya yapılması, karbonsuzlaşmanın rekabet gücüyle doğrudan ilişkili olduğunu gösteriyor.
Şimşek, karbon salımını azaltmayan ülkelerin uluslararası pazarlarda rekabetçi olamayacağını vurgulayarak, “Yeşil dönüşüm, ekonomi programımızın tam merkezinde yer alıyor. Yeşil dönüşüm, verimlilik, rekabet gücü, sanayinin modernizasyonu ve enerji güvenliği demek. Doğru uygulandığında enerji ithalat faturamızı düşürüyor ve makroekonomik istikrarımızı güçlendiriyor” şeklinde konuşuyor.
Bakan Şimşek, Türkiye’nin son 20 yılda petrol ve doğal gaz ithalatı için yaklaşık bir trilyon dolar harcadığını ve bu eğilimin devam etmesi halinde gelecek 20 yılda da benzer bir harcama öngördüğünü hatırlatıyor. Bu nedenle yeşil dönüşümün bir tercih değil, zorunluluk olduğunu belirtiyor. Küresel ve yerel düzeyde yeşil dönüşüm için yüksek finansman ihtiyacına dikkat çekiyor.
Şimşek, piyasada sermaye sıkıntısı olmadığını, asıl sınırlayıcı faktörün yatırım için elverişli bir ortamın eksikliği olduğunu ifade ediyor. Gelişmekte olan ekonomilerde ise yüksek sermaye maliyetinin bu eksikliği daha da derinleştirdiğini belirtiyor. Birçok gelişmekte olan ekonomide temiz enerji projelerinin, algılanan riskler nedeniyle gelişmiş ekonomilere kıyasla iki kat daha pahalıya finanse edildiğini açıklıyor.
Bu noktada çok taraflı kalkınma bankaları ve ihracat kredi kuruluşlarının önemini vurgulayan Şimşek, bu kurumların uzun vadeli sermaye sağladığını ve proje uygulamalarına yüksek standartlar getirdiğini belirtiyor. İhracat kredi kuruluşlarının ticari ve siyasi riskleri üstlendiğini, ticari bankaların ise yapılandırma deneyimi ve piyasalara erişim sağladığını ekliyor. Bu kurumların işbirliğinin, projelerin riskini azaltarak finansmanı ucuzlattığını ve vadeleri uzattığını vurguluyor.
Şimşek, risklerin paylaşılmasıyla özel sermayenin de projelere yönlendirilebileceğini ifade ediyor. Türkiye’nin Ulusal Yeşil Finansman Stratejisi ve Eylem Planı ile sürdürülebilir finansmanın çerçevesini çizdiğini ve İklim Kanunu ile 2053 net sıfır emisyon hedefinin yasal güvenceye kavuştuğunu hatırlatıyor. Türk Eximbank’ın, küresel tedarik zincirindeki KOBİ’ler dahil ihracatçıların ihtiyaçlarına odaklandığını belirtiyor.
Bakan Şimşek, Türkiye’nin COP31’deki öncü girişimi İklim Uygulama Köprüsü’ne (BRIDGE) değinerek, bu platformun ülkelerin hedeflerini finansmana hazır proje portföylerine dönüştürmelerine ve doğru yatırımcılarla buluşturmalarına yardımcı olacağını açıklıyor. Yeni kurumlar kurmak yerine mevcut kurumların daha etkin kullanılmasının amaçlandığını belirtiyor.
Şimşek, bu kapsamda üç temel öneride bulunuyor: Öncelikle, temiz enerji, dayanıklı altyapı ve sürdürülebilir sanayi alanlarında yüksek etkili projelerden oluşan ortak bir portföy oluşturulması gerektiğini söylüyor. İkinci olarak, ortak finansmanın istisna olmaktan çıkarılıp norm haline getirilmesi, ihracat, kalkınma ve ticari kredilerin en baştan bir araya getirilmesi ve garantilerle özel sermayenin çekilmesi öneriliyor. Üçüncü olarak ise, ülkelerin ve iş dünyasının sürecin en başından itibaren dahil edilerek projelerin yerel ihtiyaçlara cevap vermesinin ve daha hızlı ilerlemesinin sağlanması gerektiğini belirtiyor.
Tüm bu adımlarda kalkınma etkisinin çalışmaların merkezinde olması gerektiğini vurgulayan Şimşek, yatırımların güvenilir altyapı, uygun fiyatlı enerji, istihdam ve dayanıklılık sağlaması gerektiğini ifade ediyor. İklim ve kalkınma hedeflerinin el ele gitmesi gerektiğini, aksi takdirde dönüşümün kalıcı olmayacağını ve toplumdan destek görmeyeceğini belirtiyor. Şimşek, Antalya’nın iklim değişikliğiyle mücadele ve iklim finansmanında somut sonuçlara geçiş sürecine katkı sağlayacağına inandığını sözlerine ekliyor.
Reklam & İşbirliği: [email protected]